Een organist in de kijker

“JE VOELT HET TRILLEN VAN DE ORGELPIJPEN.”
Een organist in de kijker

Een paar weken geleden hoorde ik op Klara een rustige, warme stem vertellen over het orgeltje in een kleine Edegemse kerk. Inderdaad, het was Walter Daems, die tijdens de zondagviering van St.-Jozef op het nieuwe domusorgel speelt dat in de plaats gekomen is van het oude, krakende johannusorgel. We legden ons oor te luisteren bij deze jonge huisvader, toen zijn drie kinderen reeds naar bed waren.

Walter, hoe ben je ertoe gekomen om orgel te spelen? Heeft iemand je beïnvloed?
Mijn voorbeeld was mijn jongste zus, zeven jaar ouder dan ik. Ze begon piano te spelen, muziek zat bij ons in de familie. Mijn vader is industrieel ingenieur in de elektronica, daarom nam hij het initiatief om zelf een orgel te bouwen met een bouwpakket. Mijn zus speelde hierop.
Ik hoorde ze spelen en ik wou het ook eens proberen. Ze speelde ook in de kerk op het grote orgel en dat fascineerde me. We volgden samen orgelles in de muziekacademie van Wilrijk bij Jos Peeters. Toen ik in het vierde leerjaar van de lagere school zat, vroeg de meester me om eens in de mis te spelen en stilaan werd het de gewoonte om tijdens de schoolmis te spelen.

Een jaar nadien speelde ik bijvoorbeeld in de 7-urenmis van Familia, de fameuze jeugdmis. Dat was een goede leerschool, ik leerde er mijn plan trekken: ook al speel je een fout, je moet verder spelen.
Ik speel nu ongeveer 30 jaar, dat is bijna een jubileum.

Speel je graag op het nieuwe orgeltje? Wat is de meerwaarde van dit instrument?
 
Ik speel er bijzonder graag op. Het is een geweldige verbetering ten opzichte van het vorige. Je speeltechniek is aangepast aan een oud kerkorgel, maar bij het vorig orgeltje voelde je geen weerstand bij het indrukken van een toets. Een meer technische uitleg over de bouw van een orgel laat ik hier achterwege). Nu is dit nagebootst, dit orgeltje heeft een “kerkorgeltoucher”, het voelt als een echt kerkorgel aan. Het beginnen te trillen van de pijp en het stoppen ervan wordt perfect weergegeven. De klanknabootsing is ook veel beter dan bij het vorige orgel.
 
Heeft het orgel bespelen ook iets met je beroepsbezigheden te maken?
Ik heb ook elektronica (Walter wijst me erop dat het met een “k” geschreven wordt van het Griekse “elektron”) gestudeerd, eerst industrieel ingenieur in Hoboken – waar ik nu les geef – en dan burgerlijk ingenieur in Leuven. Daarna heb ik in Leuven gedoctoreerd en dan heb ik samen met anderen een bedrijfje gestart (een spin-off). Maar reeds van mijn achttiende dacht ik eraan om in het onderwijs te gaan en zo ben ik in Don Bosco Hoboken beginnen lesgeven in digitale signaalverwerking. Dit heeft met klank en muziek te maken. (Walter legt even het verschil uit tussen een elpee en een cd, maar dat zou ons te ver leiden.)

 
Kun je van op het orgel gemakkelijk de eucharistie meevieren?
De opstelling van het orgel in St.-Jozef kan bijna niet beter. Je kan wel goed volgen, maar je bent toch regelmatig bezig met het opzoeken van de nodige papieren. Het is wel anders wanneer ik niet moet spelen, dan kan ik meer meeleven met de eucharistieviering.

Ik heb je bewonderd, toen je voor radio Klara voor je geloof uitkwam. Is dat gemakkelijk voor je?
Ik wil dit ook niet wegsteken. Op school kijken de mensen niet vreemd op, als je dat zegt. In het morgenprogramma op Klara “Brede opklaringen” wordt elke woensdag (van 10 tot 11 uur) een “bedrijvighedenuurtje” ingelast. In dit programma mag een bedrijf een uur muziek kiezen die typisch is voor het bedrijf. De vraag is: “Hoe zet het bedrijf anderen aan tot het beluisteren van klassieke muziek?”

Is er veel respons gekomen op de uitzending?
Natuurlijk binnen de school – het bedrijf zelf wist ervan – veel positieve reacties. Maar ook vele oud-studiegenoten die ik al jaren niet meer gezien had, stuurden me een e-mail en namen terug contact op met mij. Ik had bijvoorbeeld van sommigen niet verwacht dat ze naar Klara luisterden.

We dankten Walter voor zijn klare, rustige uitleg en voor zijn inzet. Hij vroeg zich wel af wie de volgende generatie organisten zou zijn. Dacht hij aan zijn drie kinderen die in hun dromen misschien aan het musiceren waren en aan het bespelen van een orgel?
(L.V.)